Monitoring informacji o bezpieczeństwie Polski i regionu

Metodologia

Serwis odpowiada na jedno pytanie: czy od ostatniego sprawdzenia pojawiła się nowa, wiarygodna informacja, która zmienia wiedzę o bezpieczeństwie Polski i wschodniej flanki NATO. Publikujemy tylko wtedy, gdy odpowiedź brzmi „tak”.

To nie jest system ostrzegania

Analizujemy zmiany w ciągu minut i godzin, nie sekund. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia kieruj się komunikatami RCB i służb. Serwis nie wysyła dziś żadnych powiadomień.

Statusy twierdzeń

Status każdego twierdzenia liczy kod według stałych reguł, nie model językowy. Pewność pokazujemy przy twierdzeniu, nie przy całym wpisie.

potwierdzone oficjalnie
Twierdzenie kompetentnego urzędu, w zakresie jego kompetencji, bez wiarygodnego zaprzeczenia.
potwierdzone niezależnie
Co najmniej dwa niezależne pochodzenia o wysokiej reputacji. 30 przedruków jednej depeszy to jedno pochodzenie.
zgłoszone
Jedno wiarygodne źródło. Podajemy z atrybucją („według…”), w sekcji ocen i doniesień.
sporne
Wiarygodne poparcie i wiarygodne zaprzeczenie. Trafia do niewiadomych, obie strony z atrybucją.
zaprzeczone
Kompetentny urząd zaprzeczył i nie ma wiarygodnego poparcia.
wycofane
Źródło pierwotne wycofało twierdzenie. Zostaje w historii zmian i w rejestrze korekt.

Oceny (np. „według wywiadu…”) i zarzuty prokuratorskie zawsze pokazujemy z atrybucją, nawet gdy pochodzą od urzędu.

Drabina eskalacji

Szczebel opisuje charakter zdarzenia, a nie prawdopodobieństwo wojny. Nie publikujemy procentowych ocen ryzyka.

  1. szczebel 0/7Sygnały polityczne, opinie, rutynowe ćwiczenia, własne decyzje i reakcje obronne
  2. szczebel 1/7Operacje informacyjne, próby cyberataku bez infiltracji i istotnych skutków, lokalne zakłócenia GNSS
  3. szczebel 2/7Rozpoznanie, szpiegostwo, werbunek, infiltracja i kradzież danych, zorganizowana presja hybrydowa
  4. szczebel 3/7Sabotaż i dywersja, także udaremniona próba wykonawcza; zakłócenia infrastruktury lub istotnych usług
  5. szczebel 4/7Incydenty o udokumentowanym charakterze militarnym wobec NATO bez wykazanych szkód
  6. szczebel 5/7Incydenty militarne ze szkodami, ofiarami lub użyciem uzbrojenia
  7. szczebel 6/7Przygotowania do operacji (koncentracja sił ponad poziom ćwiczeń, mobilizacja)
  8. szczebel 7/7Bezpośrednie działania zbrojne przeciw państwu NATO

Oceniamy działanie opisane we wpisie. Sama próba podpalenia ma szczebel 3, także gdy została udaremniona. Plan lub werbunek przed rozpoczęciem wykonania ma szczebel 2. Odrębna decyzja o zamknięciu granicy po takim zdarzeniu ma 0. Nie dziedziczy szczebla ataku, na który odpowiada.

Nieznany sprawca nie wyklucza oceny, jeśli opisane fakty wskazują na celowy sabotaż albo działanie militarne. Samo pojawienie się drona przy cywilnym lotnisku lub awaria systemu nie dowodzą takiego charakteru. Zdarzenia poza NATO mogą stanowić kontekst bezpieczeństwa regionu, ale nie otrzymują przez to szczebla ataku przeciw NATO. Status potwierdzenia informacji pokazujemy oddzielnie.

Bezpieczeństwo wewnętrzne

Zamachy, ataki na instytucje państwa, komunikaty służb o zagrożeniu terrorystycznym i sprawy terroryzmu w Polsce bez związku z obcym państwem to osobny tor, poza drabiną eskalacji. Taki wpis ma zamiast szczebla etykietę bezpieczeństwo wewnętrzne. Nie liczy się do drabiny ani do najwyższego szczebla i nie wpływa na wskaźniki ani trendy.

Poza zakresem są przestępczość pospolita, zabójstwa z motywem osobistym i pojedyncze fałszywe alarmy bombowe. Gdy śledztwo wykaże zlecenie obcego państwa, wpis przechodzi na drabinę i dostaje szczebel.

Słowa trendu

Trend liczy kod: zdarzenia w ostatnich 30 dniach porównujemy z poprzednimi 90 dniami (model Poissona–Gamma). Kierunek ogłaszamy dopiero przy wyraźnej przewadze i minimalnej liczbie zdarzeń, a zmiana kierunku wymaga przekroczenia progu w drugą stronę, żeby trend nie migał. Słownik jest stały: wyraźny wzrost, możliwy wzrost, bez wyraźnej zmiany, możliwy spadek, wyraźny spadek, za mało danych.

Daty

Data zdarzenia, data ujawnienia, data publikacji źródła i data wykrycia przez system to cztery różne daty. Gdy zdarzenie ujawniono ponad trzy doby po fakcie, piszemy „ujawniono, że…”, a nie „dziś zatrzymano”.

Jak używamy AI

Modele językowe wyodrębniają twierdzenia ze źródeł, przypisują je do zdarzeń, proponują typ i szczebel oraz piszą tekst wpisu. Kod sprawdza zakres szczebla i warunki uzasadnienia oceny. Niespójną propozycję zatrzymuje do przeglądu. Modele nie decydują o tym, co jest prawdą, ani o publikacji: statusy, istotność i zgodę na publikację liczy kod według kodeksu redakcyjnego. Każdy tekst przygotowany przez AI jest oznaczony etykietą „Tekst przygotowany przez AI” i metadanymi w kodzie strony.

Mapa

Mapa na stronie głównej jest poglądowa: granice z Natural Earth (skala 1:50 mln, domena publiczna). Każde kółko odpowiada osobnemu wpisowi, a liczba w kółku jest jego numerem porządkowym na liście. Kolorowa etykieta pod kółkiem pokazuje szczebel eskalacji 0-7. Ten sam szczebel znajdziesz w karcie zdarzenia, na liście i w szczegółach. Kolor i liczba opisują charakter zdarzenia, nie ryzyko wojny ani zagrożenie dla mieszkańców. Wpis z toru bezpieczeństwa wewnętrznego ma pod kółkiem śliwkową etykietę "wewn." bez liczby. Kolory krajów i granatowe wyróżnienie wybranego kółka nie oznaczają szczebla.

Filtry zawężają mapę i listę do aktualizacji z ostatnich 24 lub 72 godzin, wybranego obszaru i rodzaju zdarzeń. To czas aktualizacji wpisu, niekoniecznie czas samego zdarzenia. Przy lokalizacji znanej tylko do kraju lub regionu położenie kółka jest umowne i nie wskazuje konkretnej miejscowości. Wpisy bez ustalonego miejsca są dostępne na liście i przez filtr "Bez miejsca", bez przypisywania im punktu na mapie. Dokładność lokalizacji sprawdzisz w karcie i szczegółach.